Press Enter / Return to begin your search.

Wyprodukowany do tej pory na świecie plastik (jeśli nie został spalony) nadal istnieje. Dlatego ważne jest, aby używać ponownie wyrobów z tworzyw sztucznych, poddać je recyklingowi i zmniejszyć ich stosowanie. Można powiedzieć, że sam plastik nie jest problemem, ale to, jak go wykorzystujemy. Ogromne znaczenie ma również zaprzestanie stosowania wszystkich wyrobów jednorazowego użytku takich jak rurek do napojów, sztućcy czy toreb foliowych.

Wszyscy powinniśmy dążyć do znacznego ograniczenia stosowania opakowań jednorazowych, bez względu na materiał z jakiego zostały wykonane.

Produkcja tworzyw sztucznych rozpoczęła się w momencie odkrycia technologii do ich wytwarzania na przełomie XIX i XX wieku, a masowa produkcja tworzyw sztucznych rozpoczęła się około 1950 roku. Do produkcji potrzebne są paliwa kopalne, tj. ropa i gaz, ale ich zasoby są na wyczerpaniu. Ropa jest wypompowywana z ziemi i dzielona na frakcje w specjalnych rafineriach. Krótko mówiąc, gdy paliwa kopalne są oczyszczane i przetwarzane, powstają reaktywne cząsteczki. Te cząsteczki są zbierane i mieszane z określonym katalizatorem. W tym procesie powstają długołańcuchowe cząsteczki zwane polimerami. Polimery tworzą płynną masę, która jest łatwa do kształtowania. Przy różnym rozmieszczeniu polimerów (tzn. kolejności ułożenia) otrzymujemy różne rodzaje plastików. W produkcji tworzyw sztucznych dodaje się również inne sustancje (np. chloreten lub BPA), aby wpłynąć na właściwości tworzywa np. utwardzić.

Poprzez różne metody przetwarzania ropy naftowej otrzymujemy różne rodzaje tworzyw sztucznych.

Tworzywa sztuczne dzieli się zazwyczaj na siedem kategorii. Na opakowaniach plastikowych często widzimy trójkąt z recyklingu z liczbą w środku.

Rodzaje plastiku:

PETE 1 to plastik PET i jest cennym tworzywem sztucznym, ponieważ dobrze nadaje się do recyklingu. Stosowany jest m.in. do produkcji butelek do napojów gazowanych.

HDPE 2 to polietylen o dużej gęstości, który jest jednym z najpopularniejszych tworzyw sztucznych i znajdujemy go m.in. w opakowaniach kosmetyków. Ten plastik nadaje się również do recyklingu.

PVC 3 ogólnie PVC to polichlorek winylu i jest stosowany np. do produkcji odzieży przeciwdeszczowej, butów gumowych, zasłon prysznicowych, zabawek, obrusów plastikowych, kabli elektrycznych, rur drenażowych itp. Stosowanie polichlorku winylu PVC może prowadzić do uwalniania się niektórych niebezpiecznych składników, np. ftalanów, metali ciężkich (ołów, rtęć, kadm) oraz dioksyn, do środowiska.

PE-LD 4 to polietylen o małej gęstości i jest np. stosowany do wyrobu toreb plastikowych. Ten materiał nadaje się również do recyklingu.

PP 5 inaczej polipropylen stosuje się do pakowania żywności (sosy pomidorowe, wiaderka do serków itp.). Również ten materiał nadaje się do recyklingu.

PS 6 to polistyren występujący m.in. w pojemnikach na żywność, takich jak tace piankowe.

Inne – siódma kategoria to zbiór różnych innych wyrobów plastikowych. Tutaj zaliczamy np. tworzywo ABS znajdujące się w klockach LEGO i w bioplastiku oznaczonym PLA.

Źródła:

https://www.ust.is/graent-samfelag/graenn-lifstill/flokkun-og-endurvinnsla/plast/

https://landvernd.is/sidur/landvernd-gefur-ut-rafbokina-hreint-haf

Niebezpieczne substancje w plastiku

BPA czyli bifenol A to związek organiczny używany do produkcji różnych tworzyw sztucznych. BPA to m.in. stosowany jako przeciwutleniacz w plastyfikatorach i odgrywa kluczową rolę w produkcji tworzyw poliwęglanowych i żywic epoksydowych. Żywica epoksydowa jest stosowana do powlekania puszek przeznaczonych na żywność i napoje. BPA znajdziemy m.in. w butelkach na wodę, butelkach do karmienia dzieci i w pudełkach na lunch.

Wykazano, że BPA z plastikowych pojemników przedostaje się do płynów i istnieje ryzyko, że wyciek zwiększa się wraz z częstotliwością używania i w procesie podgrzewania. To samo dotyczy sytuacji, gdy do pojemnika wlewa się gorący płyn.

BPA wpływa na nasz organizm ludzki, ponieważ substancja ta naśladuje hormon estrogen, a kiedy BPA dostaje się do naszego organizmu zaburza funkcjonowanie jego gruczołów dokrewnych. Wykazano, że może prowadzić do spowolnienia normalnego rozwoju mózgu i układu nerwowego, a także powodować niepłodność oraz zaburzenia rozwojowe.

Ftalany to grupa substancji, które są dodawane do plastiku w celu zmiękczenia go i nadania mu elastyczności. Niektóre rodzaje ftalanów mogą zaburzać funkcje hormonalne organizmu, na przykład mogą mieć szkodliwy wpływ na płodność, a szczególnie płody i noworodki są najbardziej wrażliwe na te substancje, a ftalany znaleziono także w mleku matek. Unia Europejska wprowadziła przepisy zakazujące stosowania niektórych ftalanów w produkcji zabawek. Plastik PVC należy zawsze zwracać na wysypiska w celu utylizacji.

Źródła:
http://www.mast.is/matvaeli/snertiefni-matvaela/bisfenola/
https://www.ust.is/graent-samfelag/efnamal/varasom-efni/thalot/

Load More

Mikroplastiki to cząstki tworzyw sztucznych o średnicy mniejszej niż 5 mm i zwykle niewidoczne gołym okiem. Mikroplastiki są wszędzie: na ziemi, w atmosferze i w najgłębszych szczelinach morskich. Mikroplastiki są częścią smogu (np. nanocząstki) i pochodzą głównie ze ścierających się opon samochodowych i oznakowań na jezdni. Kiedy mikroplastik rozdrabnia się do nanocząsteczek, w bardzo łatwy sposób dostaje się do naszego organizmu przez drogi oddechowe. Norwegia podała sposoby prowadzące do redukcji mikrodrobin przedostających się z ulic do morza. Oto zalecenia: rzadsze korzystanie z samochodów, lepsze czyszczenie dróg, ograniczenie używania opon z kolcami, jazda ekologiczna i korzystanie z samokierujących pojazdów oraz lepsze odsnieżanie.

Owady np. robaki mogą również rozprowadzać mikroplastik w glebie, pobierają mikroplastik z jedzeniem w jednym miejscu i zwracają go z kałem w innym miejscu.

Tak zwane mikrogranulki występują w wielu kosmetykach. Mikrogranulki są dodawane do kosmetyków, aby uzyskać określoną strukturę lub efekt działania. Mikrogranulki mają średnicę mniejszą niż 1 mm i przedostając się do środowiska naturalnego stają się mikroplastikiem. Takie drobne cząsteczki plastiku działają jak gąbka na toksyny, tj. pochłaniają inne zanieczyszczenia z otoczenia, przez co mikrocząstki są jeszcze bardziej toksyczne.

Brytyjscy naukowcy wzywają do wprowadzenia zakazu sprzedaży miki wykonanej z tworzyw sztucznych i zwracają uwagę, że mika ma taki sam negatywny wpływ na środowisko jak inne mikroplastiki.

W 2018 r. Instytut Środowiska zawarł dwie umowy badawcze celem oceny stanu zanieczyszczenia plastikiem wód wokół Islandii. Jedną z Ośrodkiem Badawczym Uniwersytetu Islandzkiego w południowo-wschodniej Islandii, które badało mikrodrobiny plastiku w małżach, a drugą z Centrum Przyrody Północno-Wschodniej Islandii na badanie plastiku w żołądkach fulmarów. Wyniki pokazały, że mikroplastik znajdował się w małżach we wszystkich badanych miejscach i były to głównie włókna plastikowe (ich średnia długość wynosiła 1,1 mm), a plastik znajdował się u około 70% fulmarów, znacznie więcej plastiku w żołądkach samic. Z tego wynika, że plastik i mikroplastik mają realny wpływ na ekosystem wokół Islandii.

Musimy również pamiętać, że wiele używanych przez nas środków higienicznych nie należy wrzucać do muszli klozetowej, np. chusteczki nawilżane, które wykonane są z tworzywa sztucznego. Pamiętaj, że do toalety nie powinno trafiać nic innego poza naszymi odchodami i papierem toaletowym.

Głównym rozwiązaniem w walce z mikroplastikami jest ograniczenie korzystania z samochodów prywatnych i zmniejszenie smogu w naszym środowisku.

Źródła:

https://www.nationalgeographic.com/environment/2018/12/microplastic-pollution-is-found-in-deep-sea/
https://www.miljodirektoratet.no/globalassets/publikasjoner/M545/M545.pdf https://vegnett.no/2018/03/bildekk-er-den-storste-kilden-til-mikroplast/

Vilja banna glimmer
https://www.ust.is/2019/01/14/Orplast-finnst-i-islenskum-kraeklingi-plast-i-maga-70-fyla/umhverfisstofnun/frettir/stok-frett/
https://tuttugututtugu.com/tag/orplast/

Load More

Odpowiedź na to pytanie nie jest tak łatwa, jak mogłoby się wydawać. Produkcja aluminium ma ogromny wpływ na środowisko, ponieważ aluminium jest wytwarzane z boksytu, rudy zawierającej dużo glinu. Produkcja aluminium polega na wydobywaniu glinu z rudy i z tego procesu produkcyjnego, krótko mówiąc otrzmujemy dwie substancje: drobny biały proszek (tlenek glinu) oraz gęsty czerwony szlam zawierający sodę kaustyczną. To czerwone błoto zazwyczaj nie jest do niczego wykorzystywane. Degradacja gruntów w produkcji aluminium, tj. destrukcja gleby (często trwała) przez wydobycie boksytu, stanowi istotny problem środowiskowy. Produkcja, transport i utylizacja jednorazowej plastikowej butelki z nowego surowca ma mniejszy wpływ na środowisko niż produkcja jednorazowej puszki aluminiowej, też wykonanej z nowego surowca. Kluczowym słowem jest tutaj „jednorazowe”. Podczas recyklingu aluminium zużywa się tylko 5% całej energii potrzebnej do wyprodukowania nowej aluminiowej puszki po raz pierwszy. Dlatego przed udzieleniem odpowiedzi na powyższe pytanie należy przeanalizować wiele za i przeciw.

Metale dobrze służą jako opakowania, są cenne i zwykle zwracane są do recyklingu. Powtórna przeróbka metali przynosi ogromne korzyści, np. niektóre metale można poddawać wielokrotnemu recyklingowi.

Niedawno Vínbúðin (Monopol spirytusowy – przyp. tłum.) opublikował obszerny raport dotyczący analizy cyrkulacji opakowań alkoholu i wyciągnął wniosek, że najlepiej jest kupować piwo w puszkach, a wino w kartonach.

Load More

Produkcja szkła ma gorszy wpływ na środowisko niż produkcja plastiku. Jeśli spojrzymy na to, co dzieje się z opakowaniem po jego zużyciu, to szkło nie działa tak szkodliwie na naturę, bo szkło jest minerałem. Nie ma jednak możliwości wyprodukowania nowych wyrobów szklanych ze starych opakowań szklanych. Plastik można przetworzyć na inne produkty takie jak np. polar. Swetry polarowe i inne tekstylia wykonane są z tworzywa sztucznego, ale czasie prania zwracają mikroplastik do wody. Mikrogranulki łatwo przedostają się do morza z odpływu w naszych pralkach. Dodatkowo bardziej przyjazny dla środowiska jest transport produktów w opakowaniach, takich jak np. plastik, a nie w opakowaniach szklanych tylko dlatego, że plastik jest lżejszy od szkła.

Na Islandii szkło nie jest poddawane recyklingowi, ale jest kruszone i używane jako wypełniacz. Szkło jako opakowanie jednorazowe nie jest zatem dobrą opcją, ale jeśli używasz opakowania wielokrotnie, to przykład wygląda zupełnie inaczej. Jeśli wielokrotnie używamy plastikowych opakowań i poddajemy je recyklingowi, może to być bardziej ekologiczne niż jednorazowe opakowania szklane. Kluczowe jest tutaj nasze podejście do sprawy tzn. zużyte opakowania zwracamy we właściwe miejsca i poddajemy recyklingowi.

Load More

Produkcja tworzyw sztucznych od 1964 roku wzrosła dwudziestokrotnie i nadal rośnie. Według danych z 2018 roku Litwini są krajem, który poddaje recyklingowi około 74% plastiku, najwięcej ze wszystkich krajów europejskich, podczas gdy Islandia zajmuje 16 miejsce na tej liście z około 42%. Organizacja Narodów Zjednoczonych rozpoczęła globalną kampanię przeciwko zanieczyszczaniu oceanów tworzywami sztucznymi, a jednym z głównych celów kampanii jest zaprzestanie stosowania jednorazowych opakowań plastikowych. Unia Europejska zatwierdziła zakaz stosowania jednorazowych plastikowych zastaw stołowych (talerze, szklanki, sztućce i pałeczki), plastikowych rurek, plastikowych pałeczek do uszu, plastikowych trzonków do balonów i oksydegradowalnych plastikowych pudełek do żywności na wynos. Zakaz ten będzie obowiązywał od 2021 roku. Francuzi to naród, który posunął się najdalej w kampanii i już zakazał używania jednorazowych toreb plastikowych w sklepach i jednorazowej plastikowej zastawy stołowej. Dla porównania Islandczycy wyrzucają co roku około 70 milionów plastikowych toreb, czyli około 1120 ton plastiku. Przyjmuje się, że do wyprodukowania 1 kg plastiku potrzeba ok. 2 kg ropy, co daje 2240 ton ropy potrzebnej do produkcji wszystkich plastikowych toreb, które Islandczycy wyrzucają co roku.

Islandczycy generalnie pozbywają się jednorazowygo plastiku natychmiast po użyciu. Szacuje się, że każda plastikowa torba jest używana średnio przez około 25 minut. Średnio każdy Islandczyk pozostawia rocznie około 40 kg odpadów z tworzyw sztucznych.

Od 1 września 2019 roku zabronione jest rozdawnictwo gratisowych toreb reklamowych, niezależnie od materiału z jakiego są wykonane. Sejm uchwalił ustawę, zgodnie z którą od stycznia 2021 roku obowiązywać będzie całkowity zakaz sprzedaży jednorazowych plastikowych toreb na zakupy.

Źródła:
https://ceoworld.biz/2018/12/04/these-european-countries-are-the-best-and-worst-at-recycling-plastic-waste/
http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/society/20181212STO21610/plastic-waste-and-recycling-in-the-eu-facts-and-figures
https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/DDN-20181129-1

Load More

Wyroby z tworzyw sztucznych stosowane są w życiu codziennym i znajdują się np. w sprzęcie bezpieczeństwa: fotelikach samochodowych, kaskach, okularach ochronnych oraz w wielu przedmiotach związanych z ochroną zdrowia np. wenflony, strzykawki itp. Plastik to materiał, który zrewolucjonizował wiele dziedzin życia. Bezpieczeństwo artykułów spożywczych uległo poprawie, ponieważ dzięki plastikowym opakowaniom, żywność może być teraz dłużej przechowywana. Różnorodne produkty wykonane z tworzyw sztucznych ułatwiają nam życie takie jak: telefony komórkowe, komputery, torby na zakupy i inne. Części plastikowe znajdują zastosowanie w budowie samolotów i samochodów, dzięki czemu pojazdy są lżejsze co oznacza, że ​​wymagają mniej paliwa. Plastik jest wytrzymły, co może być ogromną zaletą w produktach, które mają służyć przez długi czas. Dlatego plastik nie jest całkowicie nic nie warty, po prostu nie powinien być produkowany do jednorazowego użytku.

Load More

Wszystko zależy od sytuacji każdej osoby. Kluczowym jest, że gdy tylko zaczniemy odpowiednio sortować odpady domowe, oddzielając plastik, tekturę, szkło, metal i resztki organiczne, to ilość śmieci zmieszanych znacznie się zmniejsza. Musimy również pamiętać, że mniejsza i świadoma konsumpcja to mniej odpadów.

Oto kilka rzeczy, które możemy zrobić:

Do kosza na śmieci używaj innych woreczków, które trafiają do domu np. opakowanie po rolkach papieru toaletowego.

Na dnie kosza na śmieci umieść gazety i opróżniaj go bezpośrednio do pojemnika na zewnątrz. W Rejkiawiku mieszkańcy mogą wyrzucać śmieci zmieszane bezpośrednio do odpowiedniego pojemnika z pominięciem torby foliowej (mieszkańcy sami muszą zadbać o mycie pojemników). Możesz także użyć toreb biodegradowalnych (takich jak worki z kukurydzy lub trzciny cukrowej) zamiast zamiast foliowych, ale wtedy nadal wymieniamy jeden produkt jednorazowego użytku na inny.

Zobacz więcej informacji o torbach jednorazowych: https://www.ust.is/graent-samfelag/graenn-lifstill/neysla-innkaup/einnota-pokar/?fbclid=IwAR25Oy41cEFjR8GuKejuQKHjTkHFv2YhIQLhtMWY6LxnVHpBBAp0BmwFtL0

Load More

  • Við getum öll haft áhrif!
  • Sigrún Edda er með fræðslu um taubleyjur í "story" í dag. Ef þið misstuð af því er það líka að finna undir "Highlights" hèr á Instagram. #breytumtilhinsbetra. #plastlaus #plastlausseptember
  • Takk fyrir frábæran mánuð!
Styrktar- og samstarfsaðilar árið 2020 eru Umhverfis- og auðlindaráðuneyti, @reykjavikurborg , @reykjanesbaer, @hafnarfjordur , @sorpa.is og Umhverfisstofnun.
  • Vantar þig tannkrem? Prófaðu næst að kaupa plastlaust tannkrem í glerkrukku eða tannkremstöflur.
  • Næst þegar þig vantar tannþráð prófaðu þá að skipta út plasttannþræðinum fyrir áfyllanlegan silki tannþráð. p.s. notaður tannþráður fer í ruslið, ekki klósettið!
  • Málþinginu „Frá upphafi til enda. Plastnotkun í íslenskri matvælaframleiðslu“ verður streymt á Facebook og visir.is miðvikudaginn 30. september kl. 17.00. Skráðu þig á viðburðinn á Facebook síðunni okkar til að fá áminningu þegar málþingið hefst. 
​#plastlaust #plastlausseptember #minnaplast

Instagram @ plastlausseptember